Chống hàng giả, hàng nhái: Cuộc chiến mang tính toàn cầu

Bình luận: Trong thời đại toàn cầu hóa, nền sản xuất toàn cầu, hàng hóa lưu thông trên toàn thế giới, chống hàng giả, hàng nhái là một cuộc chiến mang tính toàn cầu. Nhiều quốc gia đã hợp tác với nhau trong cuộc chiến này, nhiều nghị định, nhiều điều khoản ký kết liên quốc gia đã qui định rõ xuất sứ hàng hóa, hệ thống nhận diện,...Tuy nhiên cho đến nay, cuộc chiến này vẫn chưa thành công bỡi lẽ phạm vi nhận diện hàng hóa mới chỉ dừng lại ở cấp chính quyền, các cơ quan chuyên môn: quản lý thị trường, hải quan,..Với những nước phát triển thì cuộc chiến chống hàng giả có kết quả vì ở đó có hệ thống phân phối lớn, có thương hiệu, hệ thống hành pháp không bị tham nhũng mua chuộc, toàn án nghiêm minh, hiệu quả. Với các nước đang phát triển, hệ thống hải quan, chính quyền rất dễ bị nạn hàng giả xuyên thủng, trong nước chưa có các hệ thống phân phối lớn, có thương hiệu ngăn chặn nên nạn hàng giả, hàng nhái hoàng hành khắp nơi. Do vậy chống hàng giả, hàng nhái không chỉ ngăn chặn các tác hại nó gây ra cho nhà sản xuất, người tiêu dùng mà còn giúp cho xã hội chặn các nạn: tội phạm, tham nhũng, chính quyền hủ bại,.....Rộng ra nó giúp thúc đẩy dân chủ trên toàn cầu, vì quyền lực phán xét thực sự về tay người tiêu dùng, người dân.

Một sản phẩm có uy tín và chỗ đứng trên thị trường là sản phẩm phải đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng và có chất lượng tốt. Tuy nhiên, một sản phẩm như vậy sẽ luôn đối mặt với việc hàng giả, hàng nhái song hành và “cuộc chiến” với hàng giả luôn đầy khó khăn với bất kỳ thương hiệu nào.
Nguy cơ và hậu họa
Việc hàng giả ngày càng xuất hiện tràn lan không chỉ là vấn đề của doanh nghiệp và người tiêu dùng mà còn là vấn đề của quốc gia và toàn cầu. Theo Tổ chức Hợp tác châu Âu, năm 2009, hàng giả chiếm 250 tỷ USD và có 11% hàng giả đã bị bắt tại Liên minh châu Âu. Tại Việt Nam, theo khảo sát của Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, có tới 60% người tiêu dùng Việt Nam mua phải hàng giả, hàng nhái.
Cùng với sự phát triển vượt bậc của khoa học công nghệ, hàng giả ngày càng được làm tinh vi hơn. Nếu như trước đây, hàng giả chỉ tập trung vào mặt hàng tiêu dùng, thiết yếu phẩm, thì trong những năm gần đây đã tập trung nhiều hơn vào các mặt hàng công nghệ, có giá trị kinh tế cao. Đơn cử như trường hợp Giám đốc điều hành của hãng Apple vào năm 2010 đã lên tiếng gay gắt khẳng định hãng Meizu của Trung Quốc đã ăn cắp ý tưởng của Apple trong việc sản xuất smartphone M8. Chiếc ô tô Audi A4 cũng bị làm nhái với tên Yema F16, hình thức giống tới hơn 90%; hay như mũ bảo hiểm Honda bị nhái thành Hongda, Yamaha thành Yammuha, Amoro thành Amuro…
Chống hàng giả, hàng nhái: Cuộc chiến mang tính toàn cầu

Lực lượng Quản lý thị trường bắt giữ một vụ mỹ phẩm giả. (Ảnh: Văn Bảo)

Theo thống kê, các sản phẩm thường bị làm giả ở Việt Nam là sản phẩm có thương hiệu trong ngành thời trang, dệt may, da giày, sản phẩm nông nghiệp, xe máy, hàng công nghiệp điện tử, đồ uống có cồn, dược phẩm, thuốc lá, phần mềm…
Thiệt hại có thể thấy ngay là các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh chân chính sẽ phải chịu thiệt hại lớn về kinh tế do nạn hàng giả gây ra. Hơn thế, hàng giả còn làm giảm uy tín thương hiệu của doanh nghiệp, làm lu mờ hình ảnh nhãn hiệu nổi tiếng và có thể gây mất lòng tin đối với người tiêu dùng.
Mặt khác, việc hàng giả hoành hành còn khiến ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường cạnh tranh lành mạnh và thu hút đầu tư để phát triển kinh tế – xã hội, đặc biệt là thu hút đầu tư nước ngoài và thực hiện những cam kết về sở hữu trí tuệ; kỷ cương, pháp luật không được thực thi nghiêm minh, nhà nước thất thu thuế… Về phía người tiêu dùng, ngoài thiệt hại về kinh tế, một tác hại nữa là việc sử dụng hàng giả có nguy hại rất lớn đối với sức khỏe của người tiêu dùng, nhất là với các mặt hàng như thuốc, thực phẩm, đồ uống, mỹ phẩm…
Nhiều doanh nghiệp cho rằng, nguyên nhân của tình trạng hàng giả, hàng nhái xuất hiện tràn ngập thị trường là do lợi nhuận kinh tế đáng kể mà các doanh nghiệp làm giả có thể đạt được. Bên cạnh đó, cũng phải kể đến là sự hạn chế trong khâu nhận biết hàng giả của người tiêu dùng, trong khi các chế tài xử lý hàng giả của cơ quan chức năng chưa thật chặt chẽ.
Cần sự hợp tác giữa các quốc gia
Để chống lại nạn hàng giả, ông Claudio Dordi, Trưởng dự án Hỗ trợ Thương mại đa biên MUTRAP III, khẳng định cần có sự hợp tác giữa các quốc gia, đặc biệt là cần xử lý nghiêm đối với tội phạm làm hàng giả. Ngoài ra, việc thực thi nghiêm túc quy định pháp luật về sở hữu trí tuệ cũng sẽ tạo động lực thu hút đầu tư, khuyến khích chuyển giao công nghệ, tạo điều kiện đổi mới thương mại và khoa học kỹ thuật. Do đó, song song với việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, cần khuyến khích doanh nghiệp và người tiêu dùng phối hợp chặt chẽ hơn với các cơ quan chức năng để thi hành có hiệu quả quy định về quyền sở hữu trí tuệ. Bên cạnh đó, cũng cần nâng cao tinh thần cảnh giác cũng như nhận thức rõ ràng tác hại của hàng giả, hàng nhái bởi người tiêu dùng đang là đối tượng trực tiếp và bị thiệt hại về nhiều mặt từ việc mua và sử dụng hàng giả.
Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Cẩm Tú cho biết: Ban chỉ đạo chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại Trung ương (BCĐ 127/TW) đã có kế hoạch hoàn thiện cơ chế chính sách, đảm bảo các chế tài mạnh hơn nữa trong việc chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại. Đặc biệt, BCĐ 127/TW sẽ sớm hoàn thiện, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Chương trình hành động quốc gia chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại từ nay đến năm 2015, tầm nhìn năm 2020”.
Tăng cường công tác này, BCĐ 127/TW yêu cầu BCĐ 127 các địa phương tập trung ra quân quyết liệt kiểm tra, kiểm soát chống buôn lậu đối với các mặt hàng sắt thép, xăng dầu, thuốc lá, gia súc gia cầm và sản phẩm từ gia súc gia cầm, gỗ, chống hàng giả, hàng kém chất lượng đối với dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm công nghiệp, thuốc bảo vệ thực vật, thú y, thức ăn chăn nuôi… đồng thời vận động quần chúng và doanh nghiệp không tham gia hoặc tiếp tay cho buôn lậu, sản xuất, buôn bán hàng giả và gian lận thương mại, nhất là ở các tỉnh biên giới. Cùng với đó, BCĐ 127 của các địa phương thực hiện kế hoạch cao điểm kiểm tra, kiếm soát phục vụ các giải pháp kích cầu của Chính phủ tăng cường kiểm tra việc thực hiện chủ trương “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” của Bộ Chính trị, ngăn chặn các hành vi tiêu thụ hàng lậu, hàng nhái, hàng giả, hàng kém chất lượng…
Trong giai đoạn 2011 – 2015, BCĐ 127/TW cũng yêu cầu các lực lượng chức năng cần xác định nhiệm vụ cụ thể, như xây dựng lực lượng để đủ sức đấu tranh với tội phạm mới, phối hợp có hiệu quả các lực lượng trong công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, đồng thời chỉ đạo quyết liệt từ Trung ương tới địa phương, đặc biệt là các địa phương trọng điểm về buôn lậu, hàng giả hàng nhái tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm.
Đức Dũng
Theo Báo Công Lý
http://chonghanggia.org.vn/tin-tuc/tin-duoc-quan-tam/chong-hang-gia-hang-nhai-cuoc-chien-mang-tinh-toan-cau/